De wallen van Sluis

De Middeleeuwen. De stad Brugge was machtig en rijk. Schepen voeren af en aan over het Zwin, die belangrijke verbinding van de stad met de zee. Maar het Zwin verzandde en na Damme werd uiteindelijk Sluis een belangrijke handelsstad. Zo belangrijk dat in de 1382 Graaf Lodewijk van Male de opdracht had gegeven om versterkingen om de stad heen aan te leggen. Er kwam een machtig kasteel. Er werden stadsgrachten en stadswallen aangelegd. ‘Wie Sluis bezit, bezit Vlaanderen’ was zo’n veelgehoord gezegde in die dagen. Tijd voor een wandeling! 

Onze wandeling begint op het Walplein. Je hebt dan meteen een mooi zicht op de kaai. Met een beetje fantasie zie je de schepen hier al liggen. Maar let op! Dit beeld bestaat nog maar sinds pakweg 1860. Toen was het kanaal van Brugge naar Sluis klaar. In de Middeleeuwen keek je hier op deze plek nog uit over het open water van het Zwin. 

Loop via nu rechts weg. In de bocht zie je vijf hardstenen palen staan. Oude grenspalen zijn het. Je ziet de Hollandse leeuw aan de ene kant en de… Oostenrijkse adelaar aan de andere kant. In de 18e eeuw was hier de grens van het Oostenrijkse Rijk (nu België) en De Republiek der Zeven Verenigde Provinciën (Nu Nederland). 

Een paar honderd meter verder steek je de Damse Vaart over via de houten Parmabrug. Je ziet de ruïnes van de Westpoort. Al in 1437 is deze poort door woedende Bruggelingen verwoest. Niemand weet meer precies waarom. Zo’n beetje zoals de opstandelingen de Westpoort achterlieten, zo ongeveer ziet de ruïne er vandaag de dag nog uit. Tegenwoordig staat het bouwwerk bekend als de Steenen Beer.

Ga rechts van de ruïne het pad op dat over de stadswallen leidt. Een prachtig pad dat de plattegrond van de vesting Sluis volgt. De huidige wallen (bekijk Sluis eens op Google Maps voor een mooi overzicht) dateren uit de Tachtigjarige Oorlog (de onafhankelijkheidsoorlog van de Nederlanden op de Spanjaarden, 1568-1648). De wallen bestaan uit verschillende bastions, vandaar de haakse bochten. De Sluizenaren konden hun vijand zo van alle kanten beschieten. 

Steek de drukke Nieuwstraat over. Je ziet meteen de prachtige stenen gangpoort van het Bolwerk Zuid. Op het nu volgende stuk van de wandeling passeer je maar liefst drie bastions. Links zie je steeds de toren van het Stadhuis. Zo’n wachttoren werd in de Middeleeuwen een Belfort genoemd. Er hing een luidklok in om de stad bij gevaar te waarschuwen. 

We komen bij de Oostpoort. Dat was in 1432 een enorme stadspoort met vier kloeke torens en twee valbruggen. Helaas moesten er in de 17e eeuw bastions worden aangelegd. De torens moesten wijken en alleen de poort zelf bleef behouden. 

Je kan nu kiezen. Je kan de wallen blijven volgen, je komt dan uiteindelijk weer bij je vertrekpunt. Je kan ook over de dijk terug naar het centrum van Sluis. Onze tip? Bezoek Museum Het Belfort op de Groote Markt. Met filmpjes, tekeningen, maquettes en nog veel meer komt de hele wandeling van net tot leven. Beklim zeker ook de toren. Een drankje op één van de vele terrassen heb je daarna dan wel verdiend!

In de toren het stadhuis zie je een houten beeld uit 1424. Dit is Jantje van Sluis, de klokkenluider van Sluis. Hij is een legende! Op een dag lag het Spaanse leger te wachten op het slaan van de avondklok, hun sein om Sluis aan te vallen. De Spanjaarden wachtten en wachtten, maar de klok luidde niet.  De Spaanse commandant vertrouwde het niet en blies de aftocht. Sluis was gered. En waarom luidde de klok niet? Jantje van Sluis had die dag de kermis bezocht en was door de vele glazen bier in slaap gevallen.

wallen