Het Zeeuwse trekpaard

Zeeuwse trekpaarden zijn imposant om te zien en waren vroeger in de landbouw van onschatbare waarde. Op het Zeeuwse platteland verrichtten ze namelijk alle zware arbeid. Door de mechanisatie verloren ze het midden 20ste-eeuw van tractoren. Gelukkig was dat niet het einde, want dankzij de springlevende Zeeuwse tradities bleef dit trekpaardenras populair. Echte liefhebbers houden ze ook nu nog steeds in stand. De trekpaarden staan daarbij zeker niet stil in de wei, maar gebruiken hun power tegenwoordig om uit te blinken in nieuwe disciplines. Voor deze reportage spreekt de Badkoerier met Jaco Groenendijk, die op Beleefboerderij de Stelle in Ouwerkerk een kudde van 15 Zeeuwse Trekpaarden heeft. Hij legt ons alles uit over dit icoon die je in het Zeeuwse landschap kunt tegenkomen!

imposant

Benen wassen op de straô

Gespetter door de paardenhoeven in de zee, allen versierd met fraai gekleurde pompons, de ruiters voorzien van traditionele kledij trekken in een stoet voorbij. De winter zit er weer op én dus is het, volgens de traditie die stamt uit 1634, tijd om in de zee de benen van de werkpaarden schoon te wassen. Wie daarbij als eerste meedoet aan een straô, rijdt achteraan in de stoet. Voorop rijdt degene die het vaakst heeft meegedaan. Hij of zij blaast een koperen hoorn. De straô is uitgeroepen tot Immaterieel Erfgoed op de UNESCO-lijst.

benen wassen

Tradities

In Renesse, Noordwelle, Burgh-Haamstede, Scharendijke, Ellemeet en Serooskerke worden vanaf half februari tot en met maart jaarlijks de straô gehouden. Ze zijn dus net geweest, maar deze editie was zonder veel publiek. Voor volgend jaar is het zeker een tip om er op Schouwen-Duiveland naar te gaan kijken.

Naast de straô bestaan er met Zeeuwse trekpaarden nog meer tradities; het ringrijden (al dan niet te paard of met sjees) in diverse Zeeuwse kernen, het slepen van bomenstammen uit het bos bij Oostkapelle, het op traditionele wijze vissen van garnalen aan het strand en het slepen van schepen tijdens de ‘Bietentocht’. Al deze Zeeuwse tradities worden jaarlijks met demonstraties aan een breed publiek getoond en zo in ere gehouden.

Noordwelle Stroa

Dracht en veulens

Naast een frisse start van het jaar door de benen te wassen, is nieuw leven meer symbolisch ook altijd een frisse start voor het paardenras. Want, fokken en raszuivere veulens krijgen is belangrijk om het aantal Zeeuwse trekpaarden op peil te houden. Gek genoeg is het nog een relatief jong paardenras dat pas in 1914 een eigen stamboek kreeg.

veulens

PowerHorse competitie

Vorig jaar werd de kudde van Jaco versterkt met de komst van Batu en Mona, 2 merrieveulens. Op deze eigen gefokte trekpaarden moesten ze even wachten, want Zeeuwse trekpaarden hebben een lange dracht. Jaco vult aan: “De draagtijd is per Zeeuws trekpaard verschillend. Over het algemeen geldt een draagtijd van 11 maanden met een uit- en inloop van drie weken.”

Het is bijna ongelooflijk, maar bij de geboorte weegt zo’n veulen al 80 kilo als het een hengst is, de merries zijn 10 tot 15 kilo lichter (maar dus nog steeds 65-70 kilo!). Waar ze naartoe kunnen groeien is een gewicht dat gemiddeld tussen de 750 en 1000 kilo ligt.

Jaco: “Mijn kudde Zeeuwse trekpaarden gebruiken we voor buitenritten, om plezierritten met toeristen te maken in onze paardentram en voor de mensport. We doen namelijk mee aan de PowerHorse Competitie. Dit is een wedstrijd waarin de snelheid, kracht en lenigheid van dit paardenras getest wordt. Door hindernissen en obstakels draai en stuur je als menner de hele combinatie, waarbij de groom achterop tegengewicht geeft om te zorgen dat je netjes in de bocht blijft. Een groom zorgt eveneens continue voor de veiligheid rondom het hele span. Samen leg je het parcours in een pittige snelheid af.  Meedoen hieraan is een geconcentreerd werkje, maar het geeft ook een enorme kick.

Het moderne gebruik geeft de doorontwikkeling van dit paardenras in de loop van de tijd aan. Het Zeeuwse trekpaard heeft de slag van boerenpaard naar modern rij- en menpaard gemaakt, waarbij het nu zelfs in een eigen sportdiscipline uitblinkt. Met recht is het Zeeuws trekpaard dus een blijvend Zeeuws icoon te noemen!

Bekijk ook: stelle.nl

powerhorse